faras3d.pl

Faras: nubijskie freski, które zachwyciły świat

Odkrycie malowideł w Faras stało się światową sensacją, jednym z najważniejszych dokonań kampanii nubijskiej. Cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry pozwala po raz pierwszy „wejść” do nubijskiej świątyni. Tutaj znajdują się malowidła rozmieszczone podobnie jak w faraskiej świątyni. Tymczasem freski z Faras znajdujące się w warszawskim muzeum są jednym z największych skarbów przechowywanych w polskich muzeach.

Faras: nubijskie freski, które zachwyciły świat

W ciągu roku od zakończenia konserwacji malowidła restaurowane przez zespół Hanny Jędrzejewskiej znajdowały się w bardzo różnych warunkach klimatycznych i dobrze te wszystkie zmiany wytrzymały. Na licu najmłodszego z malowideł zastosowano również specjalne kompresy odwoskowujące z trójchloroetylenu. Płyty perforowane pokrywano merlą, zarówno wokół obrysu malowidła faras3d.pl jak i po bokach drewnianego pudła.

Dzięki nowoczesnej animacji i grafice komputerowej zobaczymy prezbiterium, nawy, kaplice i przedsionek w sposób pozwalający zrozumieć pierwotne rozmieszczenie malowideł, którymi na przestrzeni wieków pokrywano ściany kościoła. Prezentowana w ramach ekspozycji cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry w technologii stereoskopowej 3D (projekt FARAS 3D) pozwoli nam po raz pierwszy od ponad tysiąca lat wejść do nubijskiej świątyni. W części sali zaprojektowanej tak, by oddawała nastrój panujący w historycznym wnętrzu sakralnym, znajdują się malowidła rozmieszczone podobnie jak w faraskiej świątyni.

Galeria Faras

Zrąb kolekcji warszawskiej stanowi liczący niemal 70 dzieł zespół malowideł ściennych. Ponieważ z powodu budowy Wysokiej Tamy Asuańskiej katedra miała być zalana wodami Nilu, członkowie misji zdjęli z jej ścian malowidła i rozebrali elementy architektury, by uratować je przed zniszczeniem. Świątynia została odkryta i zbadana przez polską misję archeologiczną pod kierunkiem prof. Michałowskiego w ramach Kampanii Nubijskiej prowadzonej pod auspicjami UNESCO w latach 1961–1964. W Galerii prezentowane są przede wszystkim zabytki pochodzące z katedry w Faras, w północnym Sudanie, tuż przy granicy z Egiptem. Z katedry z Faras przedstawienie jest datowane na X/XI wiek.

Obraz van Gogha w Polsce. Eksperci potwierdzili autentyczność dzieła

Nasi badacze odkryli na północy Sudanu, niedaleko granicy z Egiptem dobrze zachowane ruiny kościoła katedralnego z VIII wieku. Ta unikatowa kolekcja trafiła do Warszawy dzięki pracom polskich archeologów pod kierunkiem prof. Kazimierza Michałowskiego. Wnętrza nowej galerii są jasne, a ścianki, na których zawieszane są obecnie malowidła, mają inną konstrukcję, ułatwiającą montaż. Wykorzystując dokumentację z wykopalisk, staramy się oddać pierwotny układ wnętrza kościoła w Faras i jego atmosferę, choć oczywiście nie odtwarzamy go wiernie, bo jednak jesteśmy w muzeum – tłumaczy Alfred Twardecki.

Sala I: znaleziska z pierwszej katedry w Faras

Nadproże i dwa malowidła – wizerunek Archanioła Michała oraz świętego arcybiskupa. W depozycie w Muzeum Luwru znajduje się kilka zabytków z Faras, będących własnością Muzeum Narodowego w Warszawie. W galerii prezentowane są również wyroby ceramiki koptyjskiej.

  • Posadzka galerii wyłożona jest tym samym gatunkiem kamienia, który ułożony był w hallu głównym i na schodach reprezentacyjnych Muzeum Narodowego w Warszawie 80 lat temu.
  • Ponad 60 malowideł z okresu od VIII do XIV wieku pochodzi z kościoła katedralnego biskupów Faras, dużego ośrodka miejskiego w średniowiecznym królestwie Nobadii, na obszarach dzisiejszego Sudanu.
  • Z dumą i radością zawiadamiamy, że Pan Wojciech Pawłowski, Fundator nowej Galerii Faras, znalazł się w gronie laureatów Dorocznej Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, otrzymując wyróżnienie w kategorii „Mecenas kultury”.
  • XX wieku pod patronatem UNESCO (tzw. Kampanii Nubijskiej lub Akcji Nubijskiej) podczas prac prowadzonych w Faras.
  • Wśród eksponatów przekazanych Polsce znalazły się łącznie 67 malowidła ścienne, a także m.in.
  • Stereoskopowy film powstał dzięki współpracy filmowców z polskimi archeologami specjalizującymi się w historii Nubii.

Ćwiczy pamięć, posiada elementy strategii i przypomina wielki sukces polskich archeologów oraz zwraca uwagę na zagadnienie średniowiecznej sztuki sakralnej. Dokonane odkrycia stanowią największy zagraniczny zespół zabytków wykopanych przez polskich archeologów. Prezentowana w ramach ekspozycji cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry w technologii stereoskopowej 3D pozwala nam po raz pierwszy od ponad tysiąca lat wejść do nubijskiej świątyni.

NIMOZ Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów

Jednemu z najbardziej spektakularnych odkryć polskiej archeologii śródziemnomorskiej – słynnej średniowiecznej katedry z Faras przebadanej pół wieku temu w Sudanie, poświęcona jest uruchomiona właśnie strona internetowa. XX wieku w ramach międzynarodowej akcji ratunkowej UNESCO. Jedno ze słów inskrypcji wyrażono monogramem zgodnym z okresem wykonania malowidła, spotykanym także w malarstwie bizantyjskim.

Po oczyszczeniu lica ustalono barwę i fakturę tła poszczególnych malowideł. Natomiast ze względu na bardzo wysoką wartość dokumentacyjną zabytków nie przeprowadzono żadnych uzupełnień barwnych. Braki w powierzchni lica uzupełniono ziarnistą zaprawą o neutralnym tonie dopasowanym do barw każdego z malowideł.

Faras dla dzieci

Przy tej okazji pod pierwszą warstwą lica odkrywano niekiedy starsze malowidła. Następnie malowidła były oddzielane od ścian za pomocą noży i pił wraz z pewną grubością znajdującego się na nim tynku. Lica malowideł zostały przed zdjęciem zaimpregnowane grubą warstwą woskowo-kalafoniową, na którą naklejono bibułkę japońską i merlę, wprasowane w masę żelazkiem. Ponadto dwa malowidła z Kaplicy Biskupa Joannesa przesłano do pracowni konserwatorskiej profesora Pico Celliniego w Rzymie. Przed transportem zostały poddane szeregowi zabiegów, najpierw przy zdejmowaniu ich ze ścian katedry w Faras, a następnie w celu wzmocnienia i zabezpieczenia w trakcie transportu. Dodatkowo w momencie przybycia do warszawskiego laboratorium stan techniczny malowideł wymagał specjalnej uwagi.

Inne artykuły tego autora

Oglądając przestrzenną rekonstrukcję katedry można zobaczyć prezbiterium, nawy, kaplice i przedsionek oraz pierwotne rozmieszczenie malowideł, którymi pokryte były ściany kościoła. Profesora Kazimierza Michałowskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie – galeria stała Muzeum Narodowego w Warszawie, prezentująca głównie zabytki sztuki i kultury nubijskiej okresu chrześcijańskiego. Obecnie Faras znajduje się pod powierzchnią jeziora Nasera, ale dzięki odkryciu polskich archeologów część tamtejszych zabytków udało się uratować. Ekspedycja została zorganizowana, by uratować zabytki kultury nubijskiej, zanim teren zostanie zalany w związku z utworzeniem sztucznego jeziora Nasera. Katedra w Faras, położona w Nubii w północnym Sudanie, została odkryta przez polskich archeologów w latach 60.

Ożywione postacie z malowideł w katedrze Faras w Centrum Nauki Kopernik, 26 czerwca, godz. 19:00

Sala na parterze Muzeum Narodowego została odmieniona i unowocześniona. Jesienią 2014 roku Galeria Faras została udostępniona widzom w nowej aranżacji, a bezcenne dzieła prezentowane są według nowego scenariusza. Gra została wydana przy współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie. Mechanika gry oparta jest na regułach gier memo – na planszy, przedstawiającej fundamenty katedry, kładziemy żetony, zakrywamy i staramy się odkryć pary (jednak nie dwa takie same obrazki, lecz typy, np. dwa znaleziska ceramiczne). Poza malowidłami na żetonach znajdziemy również kości, ceramikę, varia, a także skorpiony i… piasek.

  • Jedno ze słów inskrypcji wyrażono monogramem zgodnym z okresem wykonania malowidła, spotykanym także w malarstwie bizantyjskim.
  • Najważniejszą rolę pełni w niej duża sala, w której z jednej strony możemy zobaczyć malowidła pochodzące z narteksu katedry, a z drugiej – z jej absydy.
  • Zdejmowanie malowideł ze ściany umożliwiło dotarcie do wcześniejszych warstw tynków, na których również znajdowały się przedstawienia.
  • O pomysłowości polskich badaczy, dzięki której malowidła z Faras mogły zostać bezpiecznie przetransportowane do Polski.

Gry pamięciowe – MEMO

Oprócz katedry odkopano także klasztor, pałac biskupów, ruiny pałacu eparchy, domy mieszkalne i pomieszczenia gospodarcze. Pierwsze poszukiwania archeologiczne prowadzone były przez brytyjskich podróżników już w drugiej połowie XIX wieku. Cała miejscowość wraz z okolicą została zalana po kwietniu 1964. W Pachoras ustanowiono biskupstwo, które istniało do XIV w., gdy Makuria ostatecznie upadła, a jej ludność została zislamizowana. – publiczność odwiedzająca Galerię Faras, po raz pierwszy od tysiąca lat, będzie mogła wejść do katedry z czasów jej świetności w starożytnej Nubii”. Odkrycie katedry w Faras było największym osiągnięciem prof. Michałowskiego i dało impuls do stworzenia polskiej szkoły archeologii.

Sufity i fragmenty ścian w tej przestrzeni pomalowano na kolor bakłażanowy, dobrze współgrający z barwami nubijskich malowideł. Rustykalna faktura tynków na ścianach i ich kolor nawiązują do faktury i barwy teł konserwatorskich, na faras3d których eksponowane są malowidła. Podkreślone kolorem blendy w arkadach są tłem ekspozycyjnym dla malowideł i kamiennych detali architektonicznych.

Zdejmowanie malowideł ze ściany umożliwiło dotarcie do wcześniejszych warstw tynków, na których również znajdowały się przedstawienia. Wtedy zdejmowano warstwy zabezpieczające lica malowideł, z odwrotnej strony usuwano warstwę oryginalnego, silnie zasolonego tynku, a następnie przenoszono cienką warstwę pobiały (ok. 2–3 mm) z malowidłem na sztuczne podłoże. Wtedy można było przenieść odcięte od ścian fragmenty malowideł na drewniane konstrukcje (ekrany) i przymocować je do nich, Konieczne było usuwanie nadmiaru tynku z odwrotnej strony malowideł oraz wzmacnianie dzieł gipsem. Następnie odcinano fragmenty tynku z malowidłami z pomocą noży i pił. W górne części malowideł wprasowywano pasy płótna i przyszywano do nich sznury.

Na ścianach katedry faraskiej znaleziono kilka przedstawień Archanioła Michała, m.in. Dzięki badaniom odkryto pozostałości świątyni Totmesa III i katedry wczesnochrześcijańskiej, której pierwotne założenie pochodzi z końca VII wieku. Jest to jedyna w Europie galeria, w której eksponowane są zabytki kultury nubijskiej okresu chrześcijańskiego. Okres największego rozkwitu sztuki wczesnochrześcijańskiej trwał na tym terenie do XI wieku, pod koniec XII wieku zaobserwowano powolny jej upadek. Od X wieku paleta barw została mocno wzbogacona przy zachowaniu dominacji czerwieni. Początkowo (w VIII wieku) malowidła te były jednobarwne w tonacji fioletu, a w IX wieku z zastosowaniem bieli dla konturu i brązu dla wypełnienia obrazu.

Źródła literackie a ikonografia świętej Anny

Anna Barłóg-Mitmańska, muzeum-szreniawa.pl Udział w akcji Muzeum mojego podwórka zaproponowaliśmy dzieciom w wieku lat, ale szybko okazało się, że udało się nam zmobilizować całą społeczność zamieszkującą wokół XIX-wiecznego podwórka w Gnieźnie, przy ulicy Słomianka 7. Uznano, że najlepszym sposobem wytłumaczenia, czym jest muzeum, będzie wspólne działanie powołujące do życia nowe muzeum. Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, lednicamuzeum.pl Odbitki te nigdy nie były eksponowane, ani w całości publikowane, zaś od lat czterdziestych XX wieku dostęp do nich nie był możliwy.